Angiografia fluoresceinowa (AF) to specjalistyczne badanie diagnostyczne stosowane w okulistyce, które umożliwia szczegółową ocenę naczyń krwionośnych siatkówki oraz naczyniówki oka. Badanie to jest ważne w rozpoznawaniu i monitorowaniu wielu chorób oczu, zwłaszcza tych, które przebiegają z zaburzeniami krążenia lub uszkodzeniem naczyń. Dzięki angiografii fluoresceinowej możliwe jest wykrycie zmian niewidocznych w standardowym badaniu dna oka.
Czym jest angiografia fluoresceinowa?
Angiografia fluoresceinowa to badanie obrazowe polegające na dożylnym podaniu barwnika – fluoresceiny sodowej – a następnie wykonaniu serii zdjęć dna oka przy użyciu specjalnej kamery. Fluoresceina krąży wraz z krwią i uwidacznia przebieg naczyń krwionośnych, co pozwala ocenić ich drożność, szczelność oraz ewentualne nieprawidłowości.
Badanie umożliwia obserwację dynamicznych zmian w krążeniu siatkówkowym, co ma ogromne znaczenie w diagnostyce chorób naczyniowych oka.
W jakim celu wykonuje się angiografię fluoresceinową?
Angiografia fluoresceinowa pozwala na bardzo precyzyjną ocenę stanu naczyń siatkówki. Dzięki niej lekarz może wykryć miejsca przecieku barwnika, niedokrwienia, zamknięcia naczyń lub obecność patologicznych neowaskularyzacji.
Badanie to jest szczególnie przydatne w przypadkach, gdy objawy zgłaszane przez pacjenta nie znajdują jednoznacznego potwierdzenia w standardowym badaniu okulistycznym.
Choroby diagnozowane za pomocą AF
Angiografia fluoresceinowa jest wykorzystywana m.in. w diagnostyce:
- zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD),
- retinopatii cukrzycowej,
- zakrzepów naczyń siatkówki,
- zapaleń naczyń siatkówki,
- chorób naczyniowych plamki,
- powikłań po zabiegach okulistycznych,
- niektórych chorób nerwu wzrokowego.
Przebieg badania krok po kroku
Badanie angiografii fluoresceinowej rozpoczyna się od wykonania zdjęć dna oka bez użycia kontrastu. Następnie personel medyczny podaje dożylnie fluoresceinę, zwykle do żyły w zgięciu łokciowym. Po podaniu barwnika rozpoczyna się szybkie wykonywanie serii zdjęć, które dokumentują przepływ fluoresceiny przez naczynia oka.
Całe badanie trwa zazwyczaj od 10 do 20 minut. W tym czasie pacjent proszony jest o nieruchome siedzenie i skupienie wzroku zgodnie z poleceniami osoby wykonującej badanie.
Przygotowanie do badania AF
Jak przygotować się do angiografii fluoresceinowej
Angiografia fluoresceinowa nie wymaga skomplikowanych przygotowań. Pacjent powinien jednak poinformować lekarza o:
- uczuleniach, zwłaszcza na leki lub środki kontrastowe,
- chorobach przewlekłych,
- przyjmowanych lekach,
- ciąży lub jej podejrzeniu.
Zaleca się przybycie na badanie z osobą towarzyszącą, ponieważ po rozszerzeniu źrenic i podaniu fluoresceiny widzenie może być czasowo pogorszone.
Czy trzeba być na czczo?
W większości przypadków nie ma konieczności pozostawania na czczo, jednak niektórzy lekarze zalecają lekkostrawny posiłek przed badaniem, aby zmniejszyć ryzyko nudności.
Bezpieczeństwo angiografii fluoresceinowej
Możliwe działania niepożądane
Angiografia fluoresceinowa jest badaniem stosunkowo bezpiecznym, jednak – jak każde badanie z użyciem kontrastu – może powodować pewne działania niepożądane. Najczęściej obserwuje się:
- przejściowe nudności,
- uczucie ciepła,
- żółtawe zabarwienie skóry i moczu przez kilkanaście godzin.
Rzadko mogą wystąpić reakcje alergiczne, dlatego badanie powinno być wykonywane w warunkach umożliwiających szybką reakcję medyczną.
FAQ – najczęściej zadawane pytania dotyczące angiografii fluoresceinowej
Czy angiografia fluoresceinowa jest bolesna?
Badanie nie jest bolesne. Dyskomfort może wiązać się jedynie z ukłuciem igły podczas podania barwnika.
Jak długo utrzymują się skutki uboczne po badaniu?
Żółtawe zabarwienie skóry i moczu może utrzymywać się do 24 godzin. Inne objawy zazwyczaj ustępują szybko.
Czy po badaniu można prowadzić samochód?
Bezpośrednio po badaniu prowadzenie pojazdów może być utrudnione ze względu na rozszerzone źrenice i nadwrażliwość na światło.
Czy angiografia fluoresceinowa jest refundowana?
W określonych wskazaniach medycznych badanie może być refundowane w ramach publicznej opieki zdrowotnej.
Czy badanie trzeba powtarzać?
W chorobach przewlekłych angiografia fluoresceinowa może być wykonywana wielokrotnie w celu monitorowania przebiegu choroby i skuteczności leczenia.
