Łagodny przerost prostaty (BPH – benign prostatic hyperplasia) to jedna z najczęstszych chorób urologicznych występujących u mężczyzn, zwłaszcza po 50. roku życia. Choć sama nazwa wskazuje na łagodny charakter schorzenia, objawy mogą znacznie obniżyć komfort życia i wpłynąć na codzienne funkcjonowanie.
Czym jest łagodny przerost prostaty?
Prostata, czyli gruczoł krokowy, to narząd znajdujący się bezpośrednio pod pęcherzem moczowym, otaczający cewkę moczową. Wraz z wiekiem, pod wpływem zmian hormonalnych, tkanka gruczołowa zaczyna się rozrastać. To właśnie ten proces prowadzi do łagodnego przerostu prostaty. Choć nie jest to zmiana nowotworowa, jej skutki mogą być bardzo uciążliwe – głównie ze względu na ucisk powiększonego gruczołu na cewkę moczową.
Najczęstsze objawy BPH
Objawy łagodnego przerostu prostaty rozwijają się stopniowo i mogą mieć różne nasilenie.
Do najczęściej zgłaszanych przez pacjentów dolegliwości należą:
- częste oddawanie moczu, zwłaszcza w nocy (nykturia),
- trudności w rozpoczęciu mikcji,
- słaby strumień moczu,
- uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza,
- nagłe parcie na mocz,
- konieczność przerywania strumienia moczu.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza?
Wielu mężczyzn bagatelizuje początkowe objawy przerostu prostaty, uznając je za naturalną część starzenia się organizmu. Jednak ignorowanie problemu może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak nawracające infekcje dróg moczowych, kamica pęcherza czy nawet uszkodzenie nerek.
Do lekarza urologa warto zgłosić się już przy pierwszych objawach zaburzeń w oddawaniu moczu. Wczesna diagnostyka pozwala na wdrożenie odpowiedniego leczenia, które może znacznie zmniejszyć dolegliwości i poprawić komfort życia pacjenta.
Diagnostyka – jak rozpoznać BPH?
Proces diagnostyczny rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu lekarskiego oraz badania fizykalnego, w tym badania per rectum, które pozwala ocenić wielkość i konsystencję prostaty.
Kolejnym krokiem jest wykonanie badań laboratoryjnych i obrazowych, takich jak:
- badanie poziomu PSA (antygenu specyficznego dla prostaty),
- badanie ogólne moczu,
- USG przezbrzuszne lub przezodbytnicze (TRUS),
- uroflowmetria (pomiar strumienia moczu),
- w niektórych przypadkach – cystoskopia lub rezonans magnetyczny.
Jakie są metody leczenia?
Leczenie farmakologiczne
W łagodnych i umiarkowanych przypadkach stosuje się leczenie zachowawcze, polegające na przyjmowaniu leków. Najczęściej stosowane grupy to:
- alfa-blokery (np. tamsulozyna, alfuzosyna) – rozluźniają mięśnie gładkie prostaty i szyi pęcherza, ułatwiając oddawanie moczu,
- inhibitory 5-alfa-reduktazy (np. finasteryd, dutasteryd) – zmniejszają objętość gruczołu przez zahamowanie działania dihydrotestosteronu,
- fitoterapeutyki – naturalne preparaty ziołowe, np. z palmy sabałowej, stosowane jako wsparcie leczenia.
Leczenie zabiegowe
Gdy leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów lub występują powikłania, rozważa się leczenie zabiegowe. Do najczęściej wykonywanych należą:
- TURP (przezcewkowa resekcja prostaty) – „złoty standard” leczenia BPH, polega na usunięciu przerośniętej części gruczołu przez cewkę moczową,
- enukleacja laserowa (HoLEP, ThuLEP) – nowoczesne metody usuwania tkanki prostaty przy użyciu lasera,
- embolizacja tętnic prostaty – małoinwazyjna metoda zmniejszania przepływu krwi do gruczołu, co prowadzi do jego zmniejszenia.
Leczenie operacyjne
W zaawansowanych przypadkach, gdy prostata osiąga duże rozmiary, konieczne może być leczenie chirurgiczne – otwarta prostatektomia. Zabieg ten wykonywany jest zazwyczaj u pacjentów z bardzo dużym przerostem i licznymi powikłaniami.
Znaczenie stylu życia i profilaktyki
Niezależnie od wybranej metody leczenia, niezwykle istotne jest wprowadzenie zmian w stylu życia. Odpowiednia dieta, regularna aktywność fizyczna, unikanie alkoholu i kofeiny, a także kontrola masy ciała mogą znacząco złagodzić objawy BPH. Warto również unikać leków, które mogą nasilać dolegliwości, np. niektórych leków przeciwhistaminowych i przeciwdepresyjnych.
Regularne wizyty kontrolne u urologa oraz wykonywanie badań profilaktycznych pozwalają na monitorowanie stanu prostaty i szybkie reagowanie na ewentualne zmiany.
Zapisz się do urologa - https://centramedycznemedyceusz.pl/uslugi/lekarze-specjalisci/urolog
